Azerbaycanda son iller erzinde aparilan iqtisadi islahatlar, elverisli biznes ve investisiya muhiti, sahibkarligin inkisafi, iqtisadiyyatin yuksek temple artmasi ve saxelendirilmesi, habele qeyri-neft sektorunun iqtisadi inkisafda istiqametverici ve hereketverici rol oynamasi olkenin dunya iqtisadiyyatina inteqrasiyasi ucun genis imkanlar acib. Bunun fonunda Azerbaycanin ixrac potensiali ehemiyyetli derecede guclenib, olkenin xarici ticaret elaqeleri xeyli genislenib.

ANS PRESS-in melumatina gore, son on il erzinde xarici ticaret teqriben 8 defe, o cumleden ixrac 10 defe ve qeyri-neft ixraci 6 defe artib. Qeyri-neft mehsullarinin ixrac cografiyasi da ilbeil artir. Yuksek keyfiyyeti ile secilen mehsullarimiz enenevi bazarlarla yanasi, ABS, Kanada, Avstraliya, Yaponiya, Yeni Zelandiya, Afrika ve Latin Amerikasi olkeleri kimi uzaq olkelere de ixrac olunur.

Tebii ki, iqtisadi bohranin yarandigi, reqabetin artigi dunyada ixrac potensialinin ve onun ehate dairesinin daha da genislendirilmesi ucun yeni mexanizmlerin yaradilmasina boyuk ehtiyac var. Ele bu meqsedle prezident Ilham Eliyev bu il yanvarin 27-de “Azerbaycan Respublikasi regionlarinin 2014-2018-ci illerde sosial-iqtisadi inkisafi Dovlet Proqrami”nin icrasinin birinci ilinin yekunlarina hesr olunan konfransda Azerbaycanda Tesviq Sistemi yaradilmasinin vacibliyini soyleyib. Bu meqsedle yeni mexanizmlerin islenib hazirlanmasi barede Iqtisadiyyat ve Senaye Nazirliyine tapsiriqlar verib.

Ekspertler deyibler ki, bir cox olkelerde bele sistem var. Evveller olkemiz buna o qeder de meyilli deyildi, cunki Azerbaycanin ixrac potensiali az idi, lakin idxaldan asililigi azaltmaq esas mesguliyyet idi. Indi ise ixrac potensiali var ve ona gore Tesviq Sisteminin tetbiqine ehtiyac var.

Onlarin fikrince, bu sistemin yaradilmasi Azerbaycanin ixrac potensialinin artirilmasi, olkemizin elverisli cografi movqeyinden tranzit ucun genis istifade edilmesi, tekrar ixrac ve serhedyani bazarlarinin qurulmasi ucun butun imkanlardan yaralnailacaq. Ixracat qarsisindaki suni baryerler aradan goturulecek, ixracat tesviq edilecek, ixracatcilarimizin xarici olkelerde uzlesdiyi problemlerin helline destek verilecek. Hemcinin ixracatcilar xarici bazarlardaki prosesler, konyunktur, inkisaf meylleri ve proqnozlar uzre informasiya ile temin edilecek.

Milli Meclisin deputati, Iqtisadi ve Sosial Innovasiyalar Institutunun rehberi Eli Mesimli de bu meseleye musbet munasibet bildirib. O ANS PRESS-e deyib ki, bir terefden xaricden Azerbaycana getirlen mallari evez ede bilen sahelerde muasir teleblere cavab veren istehsal sahelerinin genislendirilmesi isi, diger terefden ise neftdenkenar saheler uzre xarice mal cixara bilen is adamlari vergi guzestleri, elverisli sertlerle kredit, gomruk sahesinde munbit seraitin yaradilmasi, burokratik engellerin aradan qaldirilmasi ve sair vasitesile tesviqlendirilmelidir.

Diger terefden, Tesviq sisteminin yaradilmasi ixracyonlu sahibkarligin desteklenmesi ucun esas hedeflerden olacaq. Bu meqsedle Ixrac Bankinin yaradilmasi tesviq olunacaq. Eyni zamanda, sahibkarlarin ixrac etdiyi mehsullari neqli ve ya ixrac olkesinde fovqelade ve gozlenilmez hallardan muhafize etmek ucun ixracin sigortasi mexanizmi yaradilacaq.

Azerbaycan Avropa ve Merkezi Asiya, hemcinin Rusiya, Turkiye, Iran, BEE arasindaki yerustu ticaret tranzitinden boyuk gelirler elde etmek imkanindadir. Bunun ucun Azerbaycanin serhed-gomruk menteqeleri yenilenir, yuk avtomobillerinin suretli kecidi temin edilir, hemcinin Xezer denizinden Gurcustan serhedi, Rusiya serhedi ve Iran serhedi istiqametlerinde avtomobil yollarinin beynelxalq standartlara uygun yenidenqurulur. Yuk avtomobillerinin hereketine engel toreden suni maneeler aradan qaldirilir.

Olke erazisinde tekrar ixrac meqsedile avtomobil, masin ve avadanliq, texnologiya bazarlarinin teskil edilmesine destek verilir. Eyni zamanda xarici vetendaslarin Azerbaycandan aldigi mallara “Vergiden azad” rejimi tetbiq edilib ve gomruk kecidlerinde is sadelesdirilib.

Iqtisadiyyat ve Senaye Nazirliyinden bildirilib ki, yerli sahibkarlarin ilbeil artan ixrac potensiali ve ixrac cografiyasi onlarin potensial bazarlardaki movcud tendensiyalar, tetbiq olunan qayda ve telebler, bir sozle, xarici ticaret sahesinde etrafli ve deqiq melumatlara malik olunmasi ile six baglidir. Bu prosesde is adamlarina desteyin gosterilmesi, onlarin maariflendirilmesi sahesinde fealiyyet gosteren Azerbaycanda Ixracin ve Investisiyalarin Tesviqi Fondunun da (AZPROMO) ozunemexsus rolu var ve ixracinin tesviqi, o cumleden mehsullarimizin xarici bazarlarda tanidilmasi istiqametinde feal isler gorub.

Yerli sirketlerin ixrac sahesinde maariflendirilmesi meqsedile 9 moduldan ibaret "Ixracatcilar ucun Telimat Kitabi" hazirlanib. Telimat kitabi ixracata yeni baslayan ve ya gelecekde oz mehsullarini xarici bazarlara cixarmagi dusunen, ixracla mesgul olan sahibkarlar ucun planlasdirilib. Bundan elave, Ixracatcilar ucun Telim Proqrami da heyata kecirilir.

Bir sozle, Azerbaycanda qeyri-neft ixrac senayesinin inkisafi ucun boyuk potensial movcuddur. Bu istiqametde hokumet qanunvericiliyi tekmillesdirir ve ixrac sektoruna destek olur. Bele olan halda, olkede kifayet qeder Azerbaycan brendini tesviq etmek ve yeni bazarlara cixarmaq arzusunda olan sahibkarlar ordusu yaranacaq.
Menbe
ANS PRESS