Yemen burada bir-birile reqabet aparan siemezheb husi qiyamcilari, sunni tayfalari, Seudiyye Erebistani ve basqa Korfez olkeleri, Iran, habele Islam Dovleti teskilati arasindaki qarsidurma neticesinde getdikce daha cox zorakiliq meydanina cevrilmekdedir.
Veziyyet o qeder pisdir ki, ABS ve Britaniya bu olkedeki sefirliklerini baglamis, Korfezin ereb olkeleri ise oz diplomatik missiyalarini olkenin cenubundaki Eden seherine kocurmusler.
 
Milli.Az BBC-ye istinaden qeyd edir ki, husiler Eden seherine dogru hereket edirler. Bu seher ise Qirmizi denizde her gun 20 min geminin kecdiyi Bab el-Mendeb bogazinin ustunde yerliesir.
 
Korfez Emekdasliq Surasini oz olkesine mudaxileye cagirmis Yemen prezidenti Ebderrebuh Mensur Hadi de Edendeki iqametgahina siginib.
Bele bir veziyyetde Yemen yeni, daha genis muharibenin meydanina cevrile bilermi?
 
Mehzeb qarsidurmalari
 
Bu munaqisenin esas qarsiduran terefleri husi qiyamcilari ve Yemen hokumetidir.
Husiler sie mezhebinin Zeydi teriqetine aiddirler. Onlara qarsi neinki Sanadan qovduqlari hokumet, hem de sunni tayfalari cixis edirler.
Bundan elave Ereb yarimadasindaki el-Qaeda (AQAP) ve sieleri kafir sayan Islam Dovlietinin cihadcilari da onlara qarsidirlar.
Martin 20-de ID husi terefdarlarinin toplasdigi 4 mescidde 130 insanin heyatina son qoymus intihar bombalari partlatmaqla ozunun bu olkedeki qanli debutune baslayib.
 
Husiler Yemenin simalindan gelibler ve olkenin ekser hissesinde genis desteye malik deyiller.
Bununla bele, onlar oten sentyabrda paytaxt Sanani ele kecirmekle ozlerini mahir doyuscu kimi gosteribler.
Qudretli kecmis prezident Eli Abdullah Salehin de onlari desteklediyi dusunulur.
 
Saleh bu yolla BMT terefinden desteklenen prezident Hadini olkenin normal idareetmesinden mehrum etmeye calisir.
Bezi iddialara gore siemezheb husi qiyamcilarini hem de Iran destekleyir. Qiyamcilar bu iddilari resmen tekzib edirler, amma onlarin esas fiqurlarinin Iranin muqesddes Qum seherine bas cekdikleri xeber verilib. Bele sohbetler de var ki, Iran pilotlari husilere aviasiya desteyi verirler.
Bu veziyyet hazirda Seudiyye Erebistanini ciddi narahat edir, amma er-Riyad qonsu olkede Irana meylli herekatin yayilmasi qarsisindfa bir qeder gec ayilib.
 
Perde arxasindan doyusenler
 
2010-cu ilde Yemenle ortaq serhedlerinde husilere aviasiya zerbeleri endirmis seudlar deyirler ki, Iranin regionda mezheb edaveti toxumlarini sepmesine yol vermeyecekiler.
Seudiyye Erebistani hazirda Yemenle serhedde mohkem ceperin qurasdirilmasi ile mesguldur ve Qirmizi denizdeki Cizan portundaki herbi deniz donanmasi bazasini guclendirmeye calisir.
 
Tehlilcileri narahat eden budur ki, Yemendeki vetendas muharibesinde qarsiduran terefleri destekleyen Iran ve Seudiyye bu munaqiseye birbasa celb oluna bilerler.
Bezi serhcilerin fikrince ise Iranin husilere desteyinin miqyasi xeyli sisirdilib.
 
Mudaxileler tarixi
 
Husiler ve onlarin terefdarlari Korfez olkeleri ve ABS mudaxilesi eleyhine xeberdraliqla cixis edibler.
Yemen oz tarixinde ilk defe deyildir ki, xarici mudaxileye meruz qalir.
 
1960-ci illerde Camal Ebdul Nasir Yemende krala sadiq quvvelere qarsi doyusen respublikacilari desteklemek ucun Misirin herbi teyyarelerini gondermisdi.
Eden ve ona bitisik bezi rayonlar 1967-ci iledek Britaniyanin protektorati olub.
 
O vaxtlar Cenubi Yemene sovetler terefinden desteklenen kommunistler rehberlik edirdirler.
1994-cu ilin vetendas muharibesi zamani Seudiyyeninin olkenin ikiye parcalanmasi ucun cehdler gosterdiyi iddia olunur.
Son 20 ilde ise ABS bu olkede azsayli herbi kontingente malik olub.
Hazirda 200 neferlik bu quvve Yemenden cixarilib.
 
Milli.Az