Prezidentin Ictimai-siyasi meseleler uzre komekcisi, PA Ictimai-siyasi meseleler sobesinin mudiri Eli Hesenov “Azad Azerbaycan” televiziyasinin “Hefte sonu” analitik informasiya proqramina musahibe verib. Musahibede Prezident Ilham Eliyevin Bolqaristan seferi, I Avropa Oyunlarina hazirliq, iqtidar-muxalifet dialoqu, bezi beynelxalq qurumlarin Azerbaycana ikili yanasmasi ve s. meseleler etrafinda sohbet aparilib. Milli.Az kaspi.az-a istinaden musahibeni teqdim edir.

- Evvela, bize vaxt ayirdiginiz ucun size teskkur edirik. Eyni zamanda, sizi tebrik edirik. Cenab Prezident terefinden size boyuk etimad gosterildi, selahiyyetleriniz genislendirildi.

- Tesekkur edirem. Elbette, men bu meseleye hec cur munasibet bildire bilmerem. 20 ile yaxindir ki, Azerbaycan Respublikasi Prezidenti Administrasiyasinin Ictimai-siyasi meseleler sobesine rehberlik edirem. Bu 20 il erzinde gorduyum isler, elbette, hem cemiyyet ucun, hem de cenab Prezident ucun aydindir. Bizim vezifemiz islemekdir, rehberlik de bunu deyerlendirir. Elbette, boyuk etimaddir. Ister-istemez, her bir vezife, etimad elave mesuliyyet, yuk, elave zehmet teleb edir. Hec bir is zehmetsiz basa gelmir. Ictimai-siyasi sahe eledir ki, butun gun erzinde islemek lazimdir. Yeni geldim Administrasiyada 5-10 saat isledim, bu, yeterli deyil. Demek olar ki, insanin butun zamani ictimai-siyasi proseslerin izlenmesine, proqnozlasdirilmasina, proqramlasdirilmasina ve idare olunmasina serf olunur. Bu, ele-bele sahe deyil. Azerbaycanin inkisafinin temelinde sabitlik dayanir, Azerbaycan xalqinin maraqlarinin duzgun derk olunmasi, proqramlasdirilmasi ve heyata kecirilmesi dayanir. Ona gore de ictimai-siyasi is de gun erzinde insanin vaxtini, o cumleden emeyini teleb edir. Ve biz de bu sahede bacardigimiz isi goruruk.

- Eli muellim, olkedeki hazirki ictimai-siyasi muhiti nece qiymetlendirirsiniz?

- Azerbaycanin hakimiyyeti son iyirmi ilde yurutduyu siyasetde xalqin maraqlarini, ehalinin istek ve arzularini nezere alir. Sabitliyi poza bilen iki amil ola biler. Birinci amil ondan ibaretdir ki, sabitliyin qaranti olan xalq movcud hakimiyyetin siyasetini desteklemir ve onun yurutduyu siyasete muxtelif seviyyelerde naraziliq ifade edir. Gorduyunuz kimi, bu, yoxdur. Bu yoxdursa, demeli dovlet duzgun istiqametde oz siyasetini formalasdirir, Prezident ve onun komandasi Azerbaycan xalqinin maraq ve menafelerini duzgun nezere alir, dovlet ne etdiyini ve bunu heyata kecirmeyin yollarini bilir ve xalq terefinden desteklenir. Sabitliyin ikinci serti olkedeki movcud ictimai-siyasi teskilatlar, vetendas cemiyyeti institutlari, siyasi institutlar, milli, dini qurumlar ve ehalinin diger kesimleridir. Eger bunlarin da maraqlari dovletin siyasetinde oz eksini tapirsa ve yurudulen siyaset eyni zamanda haminin maraqlarini nezere alirsa, demeli buradan da destek var. Bildiyiniz kimi, Azerbaycanda vetendas cemiyyeti institutlari ile mutemadi olaraq dialoqlar apaririq, onlarin fikirlerini, maraqlarini izleyirik, dinleyirik, umumilesdiririk. O cumleden siyasi institutlar ve digerlerinin de. Ona gore de Azerbaycanda ictimai-siyasi sabitlik, bu gun oldugu kimi, dusunurem ki, gelecekde de qalacaqdir. Prezident Ilham Eliyev ve onun komandasi Azerbaycan xalqinin maraqlarini duzgun ifade edir ve xalq terefinden de desteklenir.

- Son aylarda siyasi partiyalarla is daha da feallasib. Xususile iqtidar-muxalifet dialoqunu buna misal gostermek olar. Ancaq teessufler olsun ki, muxalifetin radikal qanadi ozuneqapanma ile mesguldur. Bu ise eks effekt verir, daxili parcalanmaya sebeb olur. Bu proseslere munasibetiniz necedir?

- Men eslinde bu radikal kesimin ozunu proseslerden kenarda saxlamasina qiymet vermek istemirem. Cemiyyetde bu barede aciq muzakireler gedib, hazirda da gedir ve gelecekde de gedecekdir. Azerbaycan cemiyyetinin sabitliyinde maraqli olan butun quvveler buna munasibet bildiribler. Ona gore de teref olaraq, biz iqtidariq. Men iqtidari o goruslerde, danisiqlarda temsil edirem. Iqtidar olaraq biz buna munasibet bildirmirik. Qoy cemiyyet ozu munasibet bildirsin ki, neye gore onlar ozlerini kenarda saxlayirlar ve bu kenarda qalma onlarin, cemiyyetin xeyrinedir, ya ziyaninadir.

Basqa meseleni demek isteyirem. Cemiyyetde qarsiliqli anlasma muhitinin qurulmasi iqtidarin movcud siyasetidir. Prezident Ilham Eliyev hakimiyyete geldiyi gunden daxili quvvelerle, ictimai-siyasi teskilatlarla, QHT-lerle, metbuatla mutemadi olaraq isci dialoq aparilib. Bilirsiniz ki, Azerbaycan dovleti bunlarsiz olkenin geleceyini tesevvur etmir. Men il erzinde hem QHT-lerle, hem metbuat numayendeleri ile, hem de siyasi partiyalarla bir nece gorus kecirirem. Ve bu goruslerin neticesi olaraq dovlet siyasetine bu ve ya diger korrekteler edirik, bu ve ya diger meselelerde onlarin teklif ve reylerini nezere aliriq. Cunki cemiyyet tekce hakimiyyet ve ona bu mandati veren xalqdan ibaret deyil. Iqtidarla xalqin arasinda ucuncu bir quvve de var. Bu da dediyim kimi, movcud vaxt cercivesinde hakimiyyete iddiali olan, amma hakimiyyete gele bilmeyen siyasi partiyalardir. Onlar opponentlik funksiyasini yerine yetirir ve onlarin vezifesi bundan ibaretdir. Mutemadi olaraq cemiyyetdeki ehval-ruhiyyeni nezere alaraq muxtelif vetendas tesebbuslerini reallasdiran QHT-ler var, onlarin maraqlari, gundelik tesebbusleri ve diger meseleler nezere alinmalidir.

Metbuat ise xalqla dovlet arasinda, dovletle ictimai-syasi institutlar arasinda baglayici vasitedir. Her birinin fealiyyetini isiqlandirir, cemiyyetn onlara qiymetini gundeme getirir. Metbuatla is qurulmalidir. Azerbaycan coxmilletli dovletdir. Onlar arsinda balansli milli siyaset yurudulmelidir. Azerbaycan tolerantliq iddiasindadir ve bolgenin en tolerant olkesidir. Biz bunu dunyaya boyuk memnuniyyetle yayiriq. Demeli Azerbaycandaki muxtelif dini konfessiyalar araindaki munasibetler oyrenilmelidir. Onlarla mutemadi gorusler kecirilmeli ve onlarin maraq ve menafeleri nezere alinmalidir. Butun bunlari umumilesdirende, demek olar ki, Azerbaycanda bu istiqametde yurudulen dovlet siyaseti teqdirelayiqdir. Bunu tek biz deyil, opponentlerimiz, o cumleden bizi ehate eden dovletlerin ictimai-siyasi xadimleri de Azerbaycana gelerken ve ya biz xaricde onlarla goruserken qiymetlendirirler.

- Bezi xarici teskilatlar Azerbaycanda ozlerinin “besinci kolon”larini yaratmaq siyaseti yurutmeye calisiblar ve her defe de resmi Bakinin yerinde mudaxilesi ile bunlar zerersizlesdirilib. Bu siyaset onlari daha da aqressivlesdirir, ikili standartlari cerciveye sigmir. Beynelxalq teskilatlarla bagli son veziyyet necedir?

- Men 20 ile yaxindir ki, daxili ve xarici QHT-lerle isleyirem. Bunlarin ekseriyyetinin meqsed ve merami, missiyasi hamiya bellidir. Elbette, QHT ayri-ayri vetendaslarin, vetendas qruplarinin tesebbusleri esasinda yaranir ve onlarin bu ve ya diger ideyalarini reallasdirmaga xidmet edir. Ancaq teessufler olsun ki, beynelxalq QHT-lerin coxu mueyyen qlobal gucler terefinden yaradilib ve dunyada dovletlerle ikiterefli ve coxterefli munasibetlerde elave resurs kimi istifade olunur. Tekce bir fakti xatirladim. “Avroviziya” musabiqesi zamani, Azerbaycan bele boyuk Avropa medeni aksiyasina ev sahibliyi ederken bezi QHT-ler antiAzerbaycan koalisiyasi yaratdilar. Meqsed ise o idi ki, o vaxta qeder bezi qlobal guclerin Azerbaycan dovletine qebul eletdire bilmediyi, Azerbaycan dovletini yonelde bilmediyi istiqametlere bu resurslardan istifade etmekle Azerbaycani yoneltsinler. Bununla bagli kampaniyalar aparildi. Bele kampaniyalarla daxilde ve xaricde Azerbaycanin imicine tesir gosterilmeye calisildi. Bu il de bilirsiniz ki, Avropa Oyunlarina ev sahibliyi edeceyik. Her bir dovlet bu cur tedbirleri teskil etmeyi isteyir ve bunlar dovletin beynelxalq imicine mutleq sekilde tesir gosterir. Amma yene hemin qruplar teskilatlanmaga, qruplasmaga ve bezi beynelxalq guclerin elinde alet olaraq bu tedbirden istifade etmekle Azerbaycana tezyiq gostermeye calisirlar.

Her bir xarici dovlet, beynelxalq teskilat Azerbaycani oz istediyi kimi gormek isteyir. Ancaq Azerbaycan dovleti onlarin maraq ve isteyine uygun dovlet ola bilmez. Azerbaycan dovletinin temelinde Azerbaycan xalqinin maraqlari, menafeyi dayanir. Demeli, dovlet olaraq onun birinci vezifesi xalqin maraq ve menafelerinin temin edilmesidir. Butun diger meseleler vasitedir. Hansisa teskilatlarla munasibet, musiqi, idman yarislari xalqin heyatinda meqsed ola bilmez. Bunlar xalqin gelecek heyatini yaxsilasdirmaq ucun vasitedir ve bu vasitelerden biz meharetle istifade edirik, etmeye calisiriq. Ve bele olan halda, biz beynelxalq teskilatlari da anlayiriq. Onlarin fealiyyetinin, siyasetlerinin koklerini de bilirik. Ancaq onlarin neyi ne qeder istemelerinden asili olmayaraq, biz bir dovletik. Dovletin ise maraqlari, bu maraqlarin obyekti, subyekti, fealiyyetinin istiqametleri var. Prezident Ilham Eliyev ele bir siyasetcidir ki, ona hec kim kenardan tezyiq gostere bilmez. Onunla lakin dost, terefdas olmaq olar. Indiyedek kimse ona tesir gostere bilmeyib, onu oz haqq yolundan, oz milletinin, dovletinin maraqlari istiqametinde fealiyyetinden sapdira bilmeyib, bundan sonra da mumkun deyil.

- I Avropa Oyunlarina hazirliq istiqametinde coxlu isler gorulub. Olkenin birinci xanimi, teskilat komitesinin sedri Mehriban Eliyevanin gorduyu isler evezsizdir. Hazirda bu hazirliq isleri ne yerdedir?

- Bununla bagli genis melumat vermeyeceyem. Cunki gorunen daga ne beledci? Artiq demek olar ki, dunyanin butun aparici olkelerinde, dunya siyasetinin, medeniyyetinin, dunya idmaninin esas merkezlerinde teqdimatlar kecirilib. Bilirsiniz ki, biz “Avroviziya”da ele bir standart ortaya qoyduq ki, bizden sonra onu kecirenler cehd gosterirler ki, Azerbaycan standartlari seviyyesine qalxsinlar. Indi de Azerbaycan ilk Avropa Oyunlarina ev sahibliyi edir. Demeli, Azerbaycan ilk standartlari mueyyenlesdirir. Eslinde bu oyunlar, meselen, oten il Socide kecirilen Qis Olimpiya oyunlarindan daha genis ehate dairesine malikdir. Yeni idmancilarin, onlari musayiet edecek personalin sayina gore Qis olimpiadasindan belke de 2-3 defe cox istirakci gozlenilir. Ona gore de bu, cox muhum, ancaq eyni zamanda mesuliyyetli ve cetin bir tedbirdir. Amma Azerbaycan dovleti son zamanlar butun dunyaya subut edib ki, biz neinki bele oyunlari teskil etmeye qadirik, bundan yukseyini de bacarariq.

Prezident Ilham Eliyev, cox hormetli Mehriban xanim Eliyeva basda olmaqla, hem dovlet strukturlari, hem Heyder Eliyev Fondu ve onun rehberliyi altinda olan xarici olkelerdeki strukturlar, eyni zamanda 2015-ci il Avropa Oyunlarinin Teskilat Komitesinin sedri kimi Mehriban xanimin rehberlik etdiyi komanda cox ciddi fealiyyet heyata kecirir ve bu fealiyyetin de neticeleri artiq goz qarsisindadir. Duzdur, yene bezi QHT-ler, daxili ve xarici quvveler ayri-ayri movcud olmayan meseleleri uydururlar, guya hansisa beynelxalq teskilatlar Azerbaycanda insan huquqlarini esas getirerek Avropa Oyunlarini boykota cagirirlar. Ancaq bunlarin hec bir esasi yoxdur. Cehdler var, ancaq quru divara palciq yapisdirmaq mumkun olmadigi kimi, bizim haqq isimize de hec kim kolge sala bilmez.

- Eli muellim, oten heftenin esas hadisesi once Mehriban xanim Eliyevanin, daha sonra cenab Prezident Ilham Eliyevin Italiya seferleri, Vatikan gorusleri oldu. Bu seferleri serh ederdiniz.

- Bilirsiniz ki, son zamanlar Azerbaycan Avropanin esas enerji teminati merkezlerinden birine cevrilib. Hal-hazirda “Sahdeniz 2” layihesi cercivesinde Avropanin gelecek qaz teminatinda muhum bir faktora cevrilerek Azerbaycan transmilli layiheler heyata kecirir. TAP, TANAP, bunlardan evvel Baki-Tbilisi-Ceyhan, Baki-Tbilisi-Erzurum neft ve qaz kemerleri, Baki-Tbilisi-Qars demir yolu layihesi ve diger bu kimi transmilli layihelerde Azerbaycan ev sahibliyi edir. Prezidentin Bolqaristana seferi Azerbaycanin reallasdirmaq istediyi ve temelini qoydugu layihelere Serqi Avropa olkelerinin qosulmasi tesebbuslerini muzakire etmek, movcud imkanlari arasdirmaq, Bolqaristanla gelecek ikiterefli, coxterefli munasibetleri, o cumleden enerji ve diger meseleleri muzakire etmek ve tenzimlemek meqsedi ile reallasdirildi. Seferin kifayet qeder muveffeqiyyetli, ugurlu yekunlari var. Bu haqda ictimaiyyete melumatlar verilir ve verilecek. O ki qaldi hormetli Mehriban xanimin Romaya seferine, Vatikanda kecirdiyi goruslere, Romada bas tutan 2015-ci il I Avropa Oyunlarinin teqdimati merasimine, bilirsiniz ki, bunlar sistemli tedbirlerin terkib hissesidir. Dunya olkelerinin Oyunlara qatilmayan kesimine bele, kecirilecek oyunlar, Azerbaycanin medeniyyeti, inceseneti, milli-menevi deyerleri, musiqisi ve s. catdirilir. Tekce oyunlarin kecirileceyi gunlerde deyil, hazirliq dovrunde de Azerbaycanin tebligi sahesinde o qeder mohtesem isler gorulur ki, hesab edirem, bizim elimize hec de tez-tez bele imkan dusmur.

Milli.Az