Baki, 14 aprel AZERTAC
YARAT Muasir Incesenet Merkezinde yerlesen YARAT Film Klubunda Sirin Nesatin “Cosgun”, “Sevinc”, “Sovq” ve “Xeyallar ve aynalar” filmleri numayis olunub.
AZERTAC xeber verir ki, filmin numayisinden evvel YARAT-in PR meneceri Cemile Orucova jurnalistlere musahibe verib. O deyib: “Denizkenari bulvarda yerlesen YARAT Muasir Incesenet Merkezi YARAT qeyri-kommersiya teskilatinin yeni mekanidir. Hazirda YARAT Film Klubunda meshur Iran ressami Sirin Nesatin 4 filmi numayis olunur. Bu mekanda S.Nesatin eserlerinden ibaret “Gozlerimin evi” adli sergi de acilib ve iyunun 23-dek davam edecek. 1960-ci ilde bu binada deniz gemileri ucun texniki baza fealiyyet gosterib. Berpa neticesinde bu bina hazirda ikimertebeli ve debdebeli muasir incesenet merkezidir. Burada sergi salonu ile yanasi, auditoriya, kitabxana var. Qapilarimiz hami ucun aciqdir. Butun senetseverleri devet edirik. YARAT Muasir Incesenet Merkezi Bayil qesebesinde, Dovlet Bayragi Meydaninin etrafinda yerlesir. Heftenin butun gunleri saat 11:00-den 20:00-dek, senbe gunu ise saat 11:00-dan 23:00-dek aciqdir”.
Ressam ve rejissor Teymur Daimi ise diqqete catdirib ki, YARAT Film Klubunun yaranmasi boyuk bir hadisedir. O deyib: “Bakida kinoklublar movcuddur ve onlar qeyri-formaldir. Mence, kino hemise vizual senetin bir qolu olub ve ne vaxtsa oz kokunden bir qeder uzaqlasib. Bu uzaqlasma eslinde vizual senetin novbeti tekamuludur. Movcud stereotipe gore, kinoda ssenari esasdir ve on planda olmalidir. Ancaq eslinde kino vizual senetdir. Esl rejissor auditoriya ile kinonun dilinde danismalidir. Bu dil tesvir, vizual sira, musiqi ve sesden ibaretdir. S.Nesatin filmlerinde kino senetine bu cur yanasma teqdim olunur. YARAT Film Klubunda mehz bele filmler numayis olunacaq ki, bu da cox ehemiyyetli bir hadisedir. Bizde bele sey olmayib”.
Qeyd edek ki, YARAT Film Klubunu acmaq ideyasi YARAT qeyri-kommersiya teskilatinin kino pesesini oyrenen telebelere ve genc nesil kino pesekarlarina boyuk inamindan ireli gelir. Klubu yaratmaqda meqsed muasir incesenet eseri kimi cekilmis videolara ve filmlere baxib, onlarin qeyri-formal muzakiresini aparmaq ucun munasib gorus yeri teskil etmekdir.
YARAT qeyri-kommersiya teskilati film klubunda telebe qruplarinin, genc kinematoqraflarin ve senetseverlerin burada toplasaraq, numayis olunan eserler barede teessuratlarini boluseceklerine, elece de ressam ve rejissorlarin istiraki ile qeyri-formal muzakire, fikir mubadilesi aparacaqlarina umidvar oldugunu qeyd edir.
Filmlere baxis yeni YARAT Merkezinin muxtelif funksiyalarla istifade olunan zalinda kecirilecek.
Filmin numayisinden evvel YARAT Muasir Incesenet Mekaninin tedris proqramlari uzre koordinatoru Ulviyye Axundova Sirin Nesatin heyati haqqinda melumat verib.
Bildirib ki, Sirin Nesat Nyu-Yorkda yasayan Iran esilli vizual-art senetkaridir. En cox kino, video ve fotoqrafiya eserlerinin muellifi kimi taninir. 2000-ci ilden etibaren kinofestivallara qatilan S.Nesat Telluride (2000), Cikaqo (2001), San-Fransisko (2001), Lokarno (2002), Tribeca (2003), Sundance (2003) ve Kann (2008) beynelxalq kino festivallarin istirakcisi olub. 2010-cu ilde tenqidci G.Rocer Denson “Huffington Post” qezetinde onu “Onilliyin ressami” adlandirib. S.Nesat 2010-cu ilde 63-cu Berlin Beynelxalq Kinofestivalinda munsifler heyetinin uzvu olub.
S.Nesatin beynelxalq miqyasda daha cox taninmasi 1999-cu ilde “Cosgun” (Turbulent) ve “Sevinc” (Rapture) adli eserlerine gore 48-ci Venesiya Biennalesinde birinci yer mukafati olan “Qizil Sir”e layiq gorulmesi ile baglidir. Cekilislere texminen 250 insan celb olunmus bu layiheye Jérôme de Noirmont Qalereyasi produserlik edib. Layihenin premyera oncesi dunya teqdimati 1999-cu ilin may ayinda Cikaqo Incesenet Institutunda ugurla kecirilerek, tenqidcilerin ve ictimaiyyetin maragina sebeb olub.
Tedbir istirakcilari sonra filmlere baxiblar.
“Cosgun” filmi S.Nesatin 1998-ci ilde erseye getirdiyi iki-ekranli videoinstalyasiyadir. Iki mugenni (Soca Azari kisi, iranli mugenni ve bestekar Susen Deyhim ise qadin rolunda), qedim Iran musiqisi ve poeziyasinin dili ile gender meselelerinin murekkebliyi ve medeniyyet quvvesini vurgulayan ifadeli musiqi metaforu yaradirlar.
“Sevinc” filmi diderginliyin koksuzluk, evsizlik psixologiyasini qabariq ifade edir. S.Nesat Irandan Amerikaya kocmus bir sexs kimi kritik mesafede qerarlasaraq, hem poetikani, hem de orpeyin gucunu ifade etmeye muveffeq olub. Muselman qadininin gucunu ve gozelliyini terennum ederek, o, eyni zamanda, cezalanma qorxusundan da xeberdar oldugunu qeyd edir. S.Nesat bu filmde ilk defe sirf foto usullari ile tamasaciya estetik, poetik ve emosional sok yasatmaga cehd edib.
2000-ci ilde cekilmis “Sovq” iki-kanalli ag-qara video instalyasiyadir, Nyu-Yorkdaki “Gladstone” Qalereyasinin icazesi ile numayis etdirilir. Islam inqilabindan sonra Iran medeniyyetinin sevgiye qarsi neqativ yanasmasini gosterir. Ag-qara material burada lap yerine dusur: mesciddeki kisilerin dumag koynekleri ve qadinlarin qapqara carsablari onlar arasindaki gozecarpan tezadi eks etdirir.
“Xeyallar ve aynalar” filmi geleceye boylanir. Bu kolgeli, qedim otaqlarda gizlenmis gelecekdir. Natali Portman bir adami izleyir. Hemin adam once deniz sahilinde peyda olub, sonra telese-telese qum tepelerinin ustunden kecir, surusur, pillekenle qalxib bos zallardan kecir. Onun dalinca dusen Natali Portman basqa qeribe elementlerle, o cumleden divar boyu duzulmus stullarda oturan adamlarla, “basqasinin” (eslinde ise ozunun) sacini qisaldan yasli qadinla uz-uze gelir. Hereketler gergin ve ehtiyatlidir, ekrandaki ehvalat sozsuz ve dolasiq cereyan edir. Goruntuler eriyir, ikilesir, bezileri ise xatire ve ya gelecekden xeber veren qarabasma kimi dalgalanan sehne fonunda aydin ve keskin qalir. Axirda ise Natali Portman qaranliq otagin penceresinden cole baxir, orada ozunu gunesin, kuleyin qabaginda, filmin evvelinde gosterilen denizin sahilinde gorur.
Qeyd edek ki, YARAT Film Klubunda novbeti aylarda da filmler gosterilecek. Mayin 16-da Sezad Davudun (Boyuk Britaniya) “Pirsinq parlaqligi”, “Mumkun filme dogru”, 19-20-de Boyuk Britaniyanin, 22-de Lida Abdulun (Efqanistan) secilmis video eserleri numayis olunacaq.
Bu mekanda iyunun 4-de Ergin Cavusoglunun (Boyuk Britaniya) secilmis eserleri, sentyabrin 25-de Saodat Ismailovanin (Ozbekistan) “Qirx gun sukut” filmi gosterilecek. Noyabrin 13-de Zeyqem Ezizovun (Azerbaycan) “Simpozium”, 27-de Muratbek Djumaliev ve Gulnara Kazmalievanin (Qirgizistan), dekabrin 11-de Mariam Qaninin (ABS) secilmis eserleri numayis olunacaq.