Son zamanlar bir ucu cirilmis yaxud ustune muxtelif sekiller cekilmis eskinaslarin sayi durmadan artir. Qanunvericilikde bildirilir ki, gerb, himn ve bayraq kimi pullar da dovletciliyin esas atributu hesab olunur. Buna gore de eskinaslarin uzerinde yazi yazmaq, sekil cekmek ve ya her hansi qeydiyyat aparmaq olmaz. Onlarin uzerine lent yapisdirilmamali ve eskinas ezilmemelidir. Eskinaslarin keyfiyyetinin saxlanilmasi meqsedi ile onlarin portmanatda dasinmasi meqsedeuygundur. Ancaq bu olmazlar ele qayda olaraq da qalib.

Pulu harada, nece geldi saxlayir ve ezirik. Hetta bezi eskinaslarin uzrinde esl neqqasliq numunelerine de rast gelmek olar.

Zedelenmis, cirilmis, asinmis eskinaslari Merkezi Bankin qurumlarinda ve ya banklarda derhal deyisdirmek lazimdir. Cunki uzerinde yazi ve ya qeyd oldugu halda Merkezi Bank terefinden hemin eskinas dovriyyeden cixarilir ve yenisi ile evez olunur. Belelikle de elave dovlet vesaiti xerclenmis olur.

Iqtisadci-ekspert Nicat Hacizade ANS-e aciqlamasinda deyir ki, Avropa ve Amerika olkelerinde pulun zedelenmesile bagli xususi cinayet mecelleleri var. Mecelleye gore, eger pul suni sekilde insanlar terefinden deyerden salinarsa onda hemin insanlar mueyyen qeder cerime olunur ve cinayet mesuliyyeti dasiyirlar. Ekspert bildirdi ki, MDB olkelerinde ve Azerbyacanda bununla bagli hec bir tedbir gorulmur. Ancaq bu cur hallarin qarsisini almaq ucun gelecekde qanunvercilikde mueyyen deyisikliklerin edileceyi gozlenilir.

Tecrubede ise gorulur ki, bir sexsin sehlenkarligi uzunden korlanmis pul alan vetendas daha sonra onu istifade ederken problemler yasayir. Halbuki korlanmis pulla rastlasan vetendas o pul eskinasini istenilen banka tehvil verib onu butov pulla evez ede biler. Banklar ise hec bir zerere dusmeden zedeli eskinaslari Merkezi Banka tehvil vermelidir. Elinde olan cirilmis pulunu banka tehvil vere bilmedikde, insanlar deyen zererle barismali olur. Neticede dovriyyede boyuk hecmde korlanmis pullar qalir.

Bank resmilerinin sozlerine gore, ise qanunvericiliyin banklara qarsi qoydugu korlanmis pullarin deyisdirilmesi telebi o demek deyil ki, onlar butun zedeli eskinazlari goturmelidirler. Bunun ucun gerek cirilmis pul mueyyen gostericilere uygun olsun.

Bank resmisi Rauf Agayev bildirdi ki, korlanmis pulu bankda deyisdirende bu proses mueyyen skala uzre aparilmalidir. Yeni, pul ozunun 60% satilma deyerini saxlamalidir. Eger bu gosterici 60%-den asagi olarsa onda bank pulun nominalini vermir.

Merkezi Bankdan ise bildirdiler ki, vetendas cirilmis pulu yenisi ile deyisdirmek ucun is gunleri, saat 11:00-dan 14:00-dek bu quruma muraciet ede biler.

Mutexessislerin fikrince, umumiyyetle pullarla kobud reftar hem sosioloji, hem de psixoloji problemlerden de qaynaqlana biler. Ancaq istenilen halda bu istiqametde huquqi cehetden qaydalar daha da sertlesdirilmelidir ki, eskinaslara qarsi hormetsizlik eden sexsler cezalandirilsin.

Menbe
ANS-TV-Tunzale Rafiqqizi