Insanlar arasinda munaqiseler, inciklikler yaranir. Insan kimdense inciyir ve daxilinde qezeb hissi oyanir. Inciklik – gizledilmis qezeb demekdir.
Her birimiz ne vaxtsa kiminse terefinden incidilmisik, pis reftara meruz qalmisiq. Her birimiz de kiminse xetrine deymisik, hansisa xosagelmez soz ve ya hereket ile kimise narahat etmisik, qezeblendirmisik. Ele olub ki , kiminlese istemeden pis reftar edirik ve sonra vicdan ezabi cekirik. Duzdur, bu hissleri her kese aid etmek olmaz.
Adeten qelbimizi yaxin, deyer verdiyimiz insanlar yaralayir. Yaxin adam xetrimize deyende, sanki dunyamiz mehv olur. Ozumuze soz veririk ki, onu hec vaxt bagislamariq.
Amma nezere almaliyiq ki, bagislamaq bacarigi cox vacibdir. Bagislamagi bacaran insan gozel, temiz daxili aleme malikdir.
Elbette bagislamaq cox cetindir. Her birimiz bilirik ki, bu agir bir yukdur. Heqiqeten, menfi fikirler insanin ehval-ruhiyyesine tesir gosterir, ureyimizde qalan inciklikler bir cox problemler yaradir. Basqa insanlarla unsiyyetden, aileden, isden yayindirir. Biz qezebin telesine dusuruk. Hemin anlarda etrafimizdaki hec bir gunahi olmayan yaxinlarla bele aqressiv, kobud davraniriq. Bu hissden ele de asanliqla azad ola bilmirik. Amma tecrubeler gosterir ki, bu hissden xilas olmaq insanin saglamligina ve umumiyyetle, heyatina musbet tesir gosterir.
Bagislamagi bacarmayan insan menfi emosiyalarla dolu olur. Neticede insan her cur xesteliklerle uzlesir. Xesteliklerin yaranmasina stress sebeb olur. Insanin beyni stress hormonlari olan kortizol ve adrenalini artiq dozada yaratmaq ucun endokrin sistemine siqnal gonderir. Bunun neticesinde ezele gerginliyi yaranir ve qan tezyiqi artir. Urek doyuntulerine ve umumiyyetle, immun sisteminin zeiflemesine sebeb olur.
Bagislamagi nece oyrenek? Ilk novbede incikliyin, naraziligin sebebini aydinlasdirmaq lazimdir. Ele olur ki, insan ozu ucun arasdiranda incikliyin sebebinin o qeder de muhum olmadigini anlayir.
“Onu hec vaxt bagislamaram” demekden once ozunuzu hemin adamin yerine qoyun ve onu anlamaga cehd gosterin. Qeyd etdiyim kimi, ele anlar olar biler ki, ozunuz de istemeden kiminse xetrine deye bilersiz. Insan ilk novbede ona deyen zerere gore narahat olur. Bu meqamda kederlendiren hadisenin tesadufen ve ya qesden bas vermesi onu maraqlandirmir. Bezi insanlar oz inciklik hisslerine qalib gele bilmirler ve buna ferqli yanasirlar. Bezileri heqiqeten meyus olur, ozlerini gunahkar hiss edirler, bezilerise qisas plani hazirlayirlar.
Bagislamagi oyrenmek ele de cetin deyil. Amma bagislamagi istemek, buna qarsi addim atmaq cetindir. Hemin an, hemin o incidiyimiz gun bagislamaq vacib deyil. Bu neinki cetindir, bezen hec mumkun deyil. Elbette bir az zaman lazimdir. Cunki hemin an insan hem qezebli olur, hem aci cekir. Ne qeder vaxtin lazim oldugunu demek cetindir, cunki bu bir cox amillerden asilidir: sizin xetrinize deyen insanla munasibetden, incikliyin ciddiliyinden ve s.
Bagislayanda urekden bagislamaq lazimdir. Cunki eks halda incidiyin insana suni gulmek ve ya istemeden, ozunu mecbur ederek onunla danismaq insani daxilden narahat edir.
Bagislamaq o demek deyil ki, olanlari unuduruq ve ya unutmaliyiq. Bagislamaq hem de bagisladigimiz insanin oz davranisini deyiseceyine zemanet vermir. Bagislamaqla siz daxilinizde olan qezeb, inciklik ve agridan ozunuzu azad edirsiz.
Insan gorduyu isi, etdiyi hereketi tehlil etmelidir. Neyi pis, neyi yaxsi etdiyini arasdirmalidir. Pis hesab etdiklerini duzeltmeye calismalidir. Insan oz fikirlerine, oz hereketlerine, istifade etdiyi kelmelere diqqet yetirse, elbette ki, ozunde musbet keyfiyyetleri formalasdiraraq hem ozunun, hem de etrafdakilarin hormetini qazanar.
pcc.az
