Daşınmaz əmlak almaq insanların həyatı boyunca verdikləri ən mühüm qərarlardan biridir. Lakin bu arzunu reallaşdırarkən edilən kiçik bir səhv sonradan həm ciddi maddi zərərə, həm də uzunmüddətli hüquqi problemlərə səbəb ola bilər.
Metbuat.az xəbər verir ki, alıcıların böyük əksəriyyəti eyni yanlışlıqları təkrarlayır və sonradan peşman olur.
Bəs ev alarkən ən çox hansı səhvlərə yol verilir?
1. Sənədləri tam yoxlamamaq
Ən geniş yayılmış səhv evin hüquqi vəziyyətini araşdırmadan alqı-satqıya razılıq verməkdir. Çıxarışın (kupçanın), texniki pasportun və digər sənədlərin düzgünlüyü mütləq yoxlanmalıdır. Bəzi hallarda evlər etibarnamə, bələdiyyə sənədi və ya natamam hüquqi əsaslarla satılır ki, bu da gələcəkdə ciddi problemlər yarada bilər.
2. Yalnız qiymətə diqqət yetirmək
Ucuz qiymət hər zaman sərfəli alış demək deyil. Bəzən bazar dəyərindən xeyli aşağı qiymət evin hüquqi statusu, kommunikasiya xətləri və ya yerləşdiyi ərazi ilə bağlı problemlərdən qaynaqlanır. Alıcı yalnız qiymətə deyil, ümumi dəyərə və risklərə də diqqət yetirməlidir.
3. Ərazini və infrastrukturu araşdırmamaq
Mənzilin yerləşdiyi ərazidə məktəb, uşaq bağçası, xəstəxana, supermarket, ictimai nəqliyyat və yol infrastrukturu gələcək yaşayış keyfiyyətinə birbaşa təsir edir. Günün müxtəlif saatlarında əraziyə baxış keçirmək daha düzgün qərar verməyə kömək edir.
4. Tikilinin texniki vəziyyətini qiymətləndirməmək
Divarlardakı çatlar, dam örtüyü, nəmlik, elektrik və su xətləri ilk baxışda görünməyə bilər. Bu problemlərin sonradan aradan qaldırılması isə minlərlə manat əlavə xərc tələb edə bilər. Mümkün olduqda evə peşəkar mütəxəssislə baxış keçirmək tövsiyə olunur.
5. Əlavə xərcləri nəzərə almamaq
Bir çox alıcı yalnız evin satış qiymətini hesablayır. Halbuki notariat, dövlət rüsumları, ipoteka rəsmiləşdirilməsi, təmir, mebel, köçürülmə və digər xərclər ümumi büdcəni əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
6. Tələsik qərar vermək
“Bu gün almasanız, sabah satılacaq” kimi ifadələr alıcını psixoloji təzyiq altında qərar verməyə sövq edə bilər. Ekspertlər bir neçə alternativi müqayisə etməyi, bazarı araşdırmağı və emosiyalarla deyil, hesablanmış qərarla hərəkət etməyi məsləhət görürlər.
7. Mütəxəssis məsləhətindən imtina etmək
Hüquqşünas, daşınmaz əmlak eksperti və ya qiymətləndirici ilə məsləhətləşmək əlavə xərc kimi görünsə də, gələcəkdə daha böyük maliyyə itkisinin qarşısını ala bilər. Xüsusilə yüksək məbləğli alqı-satqılarda peşəkar dəstək böyük əhəmiyyət daşıyır.
Daşınmaz əmlak üzrə mütəxəssis Kamil Məmmədov deyir ki, ev alarkən əsas məqsəd yalnız münasib qiymət tapmaq deyil, həm də hüquqi cəhətdən təhlükəsiz və uzunmüddətli sərfəli seçim etməkdir: “Alıcılar qərar verməzdən əvvəl sənədləri diqqətlə yoxlamalı, ərazini araşdırmalı, tikilinin vəziyyətini qiymətləndirməli və mümkün riskləri nəzərə almalıdırlar. Düzgün araşdırma həm maddi itkilərin qarşısını alır, həm də gələcəkdə rahat və təhlükəsiz yaşayış üçün etibarlı zəmin yaradır”.
